Exenhin chùm dâu tươi phiêu bạt

Macxim Goorki đã có lần thốt lên đầy hối tiếc “Xecgay Exenhin đã xuất hiện trên thi đàn nước Nga tươi mát và ngon lành như một chùm dâu tây và ông lập tức bị cái xã hội thị dân ngốn ngấu một cách tàn bạo”. Thực ra, cái sự “ngốn ngấu” ấy xuất phát từ tình yêu của độc giả với nhà thơ nông dân trẻ tuổi mà trong lần xuất hiện đầu tiên đã làm ngây ngất những người yêu thơ và yêu nông thôn Nga, cái nôi thơ mộng của một dân tộc tài năng và nhạy cảm. Xecgay Exenhin sinh năm 1895 ở một làng quê thuộc tỉnh Riazan – Nga vốn là một chàng nông dân thuần túy. Nhưng thiên tài thi ca bẩm sinh của nhà thơ học hết cấp trung học ấy đã đưa số phận của ông phiêu bạt trong một xã hội đang hoài thai một cuộc cách mạng long trời lở đất. Mười bảy tuổi, chàng thanh niên nông dân ấy lên Maxcova làm thợ nhà in và dự thính ở trường đại học. Hai năm sau, những bài thơ đầu tiên ký tên Xecgay Exenhin xuất hiện trên các tờ tạp chí lớn. Những bài thơ ấy viết về con bò đau đớn nhìn bọ da của con bê con mình treo trên giây, về Con cáo cái bị trúng đạn trong màn sương như khăn liệm, về Con chó mẹ có bầy con vừa bị ông chủ tất vào bao đưa đi, về một vùng làng quê Nga với những cây liễu đứng bên đường, canh cho giấc ngủ bình thường nước Nga.. Lập tức Xecgay Exenhin được chào đón như một khách lữ hành từ nông thôn lạc bước vào thành phố, mang đến cho mọi người linh hồn của nông thôn Nga mà từ lâu, trong một xã hội bắt đầu công nghiệp hóa người ta đã từng lãng quên. Blok, nhà thơ tiêu biểu nhất những năm đó kết giao với “chàng nông dân” tài năng và sau đó, Xecgay Exenhin nhập cuộc nhanh chóng vào thi đàn như một chùm hoa lạ, chính xác hơn, một chùm dâu tươi. Vinh quang bắt đầu tỏa sáng. Tập thơ Cầu hôn đầu tiên của ông được nhiệt liệt hoan nghênh. Sau đó nhà thơ đăng lính trong quân đội của Sa hoàng rồi trở về cộng tác với một số tờ báo lớn. Năm 1918, Xecgay Exenhin sống ở Maxcova nhưng danh tiếng của nhà thơ trẻ đã giúp cho ông đi du lịch được nhiều nơi trên đất nước Nga rộng lớn, từ Krưm đến Xoolopski… Những chuyến đi ấy làm dậy lên trong hồn ông hương vị đậm đà của đất nước sau cách mạng. Ông đã bắt đầu thoát ra được nỗi u uất của một chàng thanh niên nông dân bị trói buộc với ruộng đồng và những phong cảnh đầy chất thơ nhưng luôn có một nỗi buồn hoài cổ. Cuộc tình rồi hôn nhân với nghệ sĩ nổi tiếng người Mỹ A. Duncan lại dắt chàng nông dân có tâm hồn phiêu lãng sang những ngã ba đường xa lạ. Ông cùng vợ đi du lịch nước Pháp, nước Đức, Ý, Bỉ, Canada và cuối cùng là nước Mỹ. Tuy hào hứng nhưng thoáng váng khi gặp những chân trời mới. Xecgay Exenhin vẫn giữ được mối liên hệ bền chặt với làng quê Nga. Ông thường xuyên về thăm nơi chôn nhau cắt rốn để tìm lại cảm hứng và những ngày sống thanh thản đã bị cuộc sống xô bồ làm mất. Những chuyến trở về ấy là một nhu cầu không thể thoái thác của tâm linh nhà thơ vốn đã bẩm sinh phức tạp, lại bị tràn ngập trước những bão tố bất ngờ và lớn lao của một thời đại đầy biến động sau cách mạng tháng mười. Nông thôn Nga mà ông vô cùng yêu mến đang lôi kéo ông trở về. Nhưng thực tế cuộc sống của một nhà thơ lớn lại không cho phép ông lấy lại được những rung cảm hồn nhiên cũ. Chùm dâu tươi không còn tươi nữa. Khối mâu thuẫn ấy dày vò nhà thơ trong nhiều năm. Cuối cùng, với một tâm hồn nhạy cảm và mong manh, Xecgay Exenhin cắt động mạch chủ ở cánh tay tự tử trong một nhà trọ trên đường. Hai câu thơ tuyệt mệnh viết bằng múa cua rông: “Chết cũng không có gì mới. Nhưng sống cùng chẳng có gì mới hơn” đã nói lên tâm trạng mệt mỏi của một hồn thơ đa cảm bất lực trước những vấn đề do cuộc sống của chính mình đặt ra sau những năm sống sôi nổi và sáng tạo.
Thủy Tiên -Du Lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm (24(76))1999.

Núi sam mùa lễ hội

Hàng năm, khi bông điệp bắt đầu rực đỏ dưới nắng hè, nhất là vào tháng tư âm lịch, thì đó cũng là lúc du khách khắp nơi trong cả nước cũng như du khách nước ngoài dành thời gian cho những chuyến tham quan du lịch, hành hương về dự lễ hội vía Bà Chùa Xứ tại Núi Sam – Châu Đốc. Những chuyến tham quan ấy không chỉ mang ý nghĩa “du sơn ngoạn thủy” một cách đơn thuần mà còn để tìm hiểu về cội nguồn của lịch sử, để được hòa mình vào dòng người ngược xuôi cầu tài lộc, phúc lành và để được tận hưởng hết cái không khí đậm đà bản sắc dân tộc của địa phương trong những ngày diễn ra lễ hội. Khác hẳn với mọi năm, khách tham quan, du lịch các nơi đổ về đây rất sớm từ sau Tết Nguyên Đán kéo dài đến cuối tháng tư âm lịch và cứ thế lai rai suốt cả năm… nhàn hạ lúc nào thì đi lúc ấy. Có người tranh thủ đi sớm, có người lại thích đi muộn hơn để khỏi phải chứng kiến cảnh chen lấn ồn ào, những điều không được đẹp mắt diễn ra giữa chốn tôn nghiêm. Vậy lễ hội, năm nay có nét gì mới lạ, hấp dẫn? Ngay từ những ngày đầu của tháng tư âm lịch, trên tỉnh lộ 91 đoạn nối từ Thành phố Long Xuyên đến thị xã Châu Đốc dài 54 km tấp nập đủ loại xe cộ cả đêm thứ bảy lẫn ngày chủ nhật hàng tuần. Đây cũng là dịp xả hơi của những cơ quan xí nghiệp, các thương nhân mua bán tranh thủ đi về trong ngày, vừa ít tốn kém, vừa thuận lợi cho công việc. Có đoàn đi thẳng đến Núi Sam, cũng có đoàn dừng lại thị xã Châu Đốc để làm một cuộc du hành quanh khu chợ khá nổi tiếng ở miền Tây về các mặt hàng biên giới. Ngay trung tâm chợ vào những ngày lễ giáo lễ hội, quang cảnh nơi đây thật nhộn nhịp, kẻ bán người mua tấp nập đủ các mặt hàng, đặc sản địa phương được bày bán khắp các nẻo đường trong phố chợ, các dịch vụ ăn uống, khách sạn, nhà trọ và các dịch vụ khác cũng bắt đầu chắp cánh bay theo các làng cò với giá cả vô tội vạ. Cách thị xã Châu Đốc là 5 km là Núi Sam. Từ cổng vào đến tận Miếu Bà chúa Xứ là con đường buôn bán sầm uất với đủ loại hương quả, phẩm vật cúng tế, quán ăn, giải khát, đồ lưu niệm, chim phóng sinh… tạo nên một khung cảnh đầy màu sắc đến chóng mặt! Khách vừa đi vào khu vực này đã nghe những âm thanh vui tai… “Mua đi cô chú ơi!” chim bán hạ giá làm phước mà! Mua dùm cảm ơn không mua cũng cảm ơn luôn!” và nhiều dịch vụ khác cũng ăn theo khá mạnh và đang trên đà phát triển như phẩm vật, nón giấy, heo quay với giá cả trên trời dưới đất. Bãi giữ xe thì mọc lên như nấm, nạn giành giựt khách đã là thông lệ. Khách tham quan còn bị quấy rầy, lôi kéo bởi dòng người bán hàng rong và khất thực của vây tại những nơi có khu di tích. Vào khu chánh điện của Miếu Bà Chúa Xứ, khách tham quan tưởng chừng như không chịu nổi cái ngột ngạt, nóng bức của dòng người và khói hương nghi ngút. Hàng biển người chen chúc quỳ lạy, cúng bái để xin phúc, lộc của Bà đến nỗi có những trường hợp ngất xỉu, hoặc bị kẻ gian lại lợi dung móc túi, đổi giỏ và làm những chuyện tệ hại khác. Nên chăng, Ban tổ chức cũng có cách nào để hạn chế bớt nhưng mặt này nhằm đem lại một không khí lễ hội đáng trân trọng của địa phương. Tuy nhiên, về lâu dài và trước mắt cần có giải pháp hữu hiệu để kịp thời chỉnh đốn lại những nét văn hóa của địa phương nói riêng và cả những nơi có di tích lễ hội nói chung, nhằm đảm bảo an toàn và để khách an tâm tin tưởng hơn khi đến với lễ hội hàng năm. Được biết trong thời gian gần đây, Ủy ban nhân dân thị xã Châu Đốc đã có kế hoạch và chiều hướng mới về bảo vệ an toàn trật tự giao thông, văn hóa, vệ sinh môi trường trong những ngày diễn ra lễ hội là một việc làm hết sức chính đáng gây nhiều ấn tượng tốt đẹp cho du khách đến với lễ hội năm nay. Chấn chỉnh các mặt hoạt động của lực lượng bảo vệ khu di tích và bộ phận phục vụ lễ cúng, thường xuyên duy trì trật tự, ngăn ngừa tội phạm trong phạm vi cơ sở. Qua đó, Ban quản trị Lăng Miếu núi Sam cần tổ chức quản lý chặt chẽ bộ phận cúng tế ở các nơi tế lễ để ngăn chặn kịp thời những tiêu cực có thể xảy ra. Kiểm tra các hoạt động kinh doanh về dịch vụ và niêm yết giá cả cụ thể, xử lý các vi phạm an toàn vệ sinh thực phẩm, vệ sinh môi trường trong phạm vi quy định. Cấm bán chim phóng sinh, các loại thuốc quảng cáo trái phép, văn hóa phẩm xấu, bói toán mê tín dị đoan trên toàn bộ địa bàn. Giao thông trong thời gian lễ hội cũng được quy định cụ thể thành nhiều khu vực cho các phương tiện thủy, bộ nhằm ổn định trật tự, tránh nạn ùn tắc giao thông, xe cộ đậu có bến bãi hẳn hoi đúng quy định, nghiêm cấm các cuộc đua xe, rượt đuổi của các loại cò trong thời gian cao điểm, bảo vệ an toàn tuyệt đối cho du khách đến tham quan. Đó là những giải pháp hữu hiệu mang tính cấp bách của Ủy ban nhân dân thị xã Châu Đốc đã được triển khai cụ thể nhằm góp phần làm đẹp cho bộ mặt văn hóa của ngày lễ hội, thiết nghĩ nên được triển khai liên tục và thường xuyên hơn để duy trì cho những năm lễ hội tiếp theo. Song ý thức trách nhiệm của du khách gần xa cũng là yếu tố làm giảm dần các tệ nạn xã hội góp phần tôn tạo, bảo tồn bộ mặt văn hóa của địa phương ngày càng tốt đẹp hơn trong mùa lễ hội. Để núi Sam luôn là một địa danh du lịch hấp dẫn trong lòng khách tham quan.
Nhiêu Huyền -Du Lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm (24(76))1999.

Tổng bí thư Lê Khả Phiêu thăm chính thức vương quốc Campuchia

Nhận lời mời của Quốc vương Campuchia Nô rô đôm xi ha núc và hoàng hậu Nô rô đôm Mô ni niết Xi ha núc, Tổng bí thư Ban chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam Lê Khả Phiêu và phu nhân đã thăm chính thức Vương quốc Campuchia từ ngày 9 đến ngày 10 tháng 6 năm 1999. Cùng đi với tổng bí thư Lê Khả Phiêu có phó Thủ tướng Nguyễn Mạnh Cầm, Trưởng các ban của đảng, các bộ trưởng, Thứ trưởng và đại sứ nước ta tại Campuchia. Quốc vương Nô rô đôm xi ha núc và hoàng hậu nồng nhiệt chào đón Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu, phu nhân và đoàn đại biểu Việt Nam, thể hiện sinh động mối quan hệ hữu nghị và hợp tác tốt đẹp sẵn có giữa hai nước. Các cuộc hội đàm và hội kiến giữa hai bên đã diễn ra trong bầu không khí thắm tình đoàn kết hữu nghị truyền thống, trên tinh thần hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau. Nhân dịp này tại Phnomo Pênh, Ủy ban liên chính phủ về hợp tác giữa Việt Nam và Campuchia đã tiến hành kỳ họp lần thứ 3 thỏa thuận việc mở rộng hợp tác kinh tế, thương mại, văn hóa, khoa học kỹ thuật, giữa hai nước, nhất là trên các lĩnh vực nông nghiệp, Giao thông vận tải, năng lượng, bưu điện, giáo dục và đào tạo, du lịch bảo vệ môi trường. Kết thúc chuyến thăm hai bên đã ký tuyên bố chung Việt Nam – Campuchia đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ hợp tác hữu nghị giữa hai nước.
Nạn ném đất đá lên tàu hỏa
Sau đợt cao trào đấu tranh ngăn chặn, xử lý đối tượng ném đất đá lên tàu trên tuyến đường sắt Thanh Hóa – Vinh vừa qua của xí nghiệp liên hiệp 1 (Tổng cục đường sắt) và phòng 7 (cục cảnh sát giao thông đường bộ – đường sắt), tệ nạn này đã giảm hẳn. Lực lượng liên ngành đã dừng tàu năm lần bắt quả tang 10 học sinh từ 11 đến 16 tuổi, phạt hành chính và lập hồ sơ chính quyền địa phương quản lý. Tuy nhiên theo trung tá Trần Sơn phó phòng hướng dẫn luật lệ và điều tra, xử lý tai nạn giao thông tình trạng trẻ em ném đất đá, bùn, phân trâu lên tàu hỏa tuyến Bắc – Nam, Hà Nội – Lào Cai, tàu liên vận Hà Nội – Côn Minh vẫn lẻ tẻ diễn ra, gây lo ngại, bất bình trong hành khách, đặc biệt là khách du lịch trong nước và quốc tế đang tăng nhanh trong dịp hè. Để đảm bảo an toàn cho khách đi tàu, các cấp ngành hữu quan cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục cho các gia đình, trẻ em và chính quyền địa phương dọc đường tàu thấy được tác hại của việc ném đất đá, tạo sân chơi cho trẻ em. Nhân viên đường sắt cần nhắc nhở cẩn thận khi qua tuyến đường nguy hiểm, nơi nào tệ nạn này nổi cộm phải cho phép dừng tàu bắt đối tượng xử lý.
T.H -Du Lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm (24(76))1999.